Foto: Omroep Zilt, Larissa Lokenberg
Op steeds meer plekken langs het Wad zie je weer vlas staan. Van dat historische gewas worden spullen gemaakt, die anders van plastic zouden zijn.
Op het land van Jan Bruinsma ligt het geoogste vlas nu zo’n twee weken. “It strie moat fan de fezel ôfweakke wurde”, legt de Sexbierumer bioboer uit.
Voor het tweede jaar heeft hij vlas ingezaaid. “We sykje de breedte. Dit is in produkt dat oars is as alle oare produkten. In moaie pinwoartel dus goed foar de grûn.”
Eigenlijk keert een historisch gewas terug in Noordwest-Friesland. “Froeger waard hjir folle mear flaaks ferboud. Mar ik tink mei de yntree fan de oaljeprodukten en de syntetyske klean, is it flaaks fergetten. Of it koe net mear út.”
Bruinsma is één van de boeren die het gewas weer heeft, en dat worden er steeds meer. Een paar jaar geleden begon het project Wad van Waarde met een paar hectare, nu zijn het al tientallen.
Zijn vlas moet nog even drogen en wordt dan in balen geperst. Daarna gaat het naar een verwerker die het zaad eruit haalt en de vezels scheidt.
Met die vezels kan dan van alles gemaakt worden. Zo kan je bijvoorbeeld al boodschappentassen of gordijnen van vlas krijgen.
“En de Dokkumer Vlaggen Centrale is oan it sjen oft der ek flaggen fan makke wurde kinne, byfoarbyld foar de betonning op it Waad”, vertelt Johan Dankert van Waadrâne.
Dat is een collectief van boeren dat zicht bezighoudt met natuur- en landschapsbeheer. Dan kan je denken aan vogels, maar dus ook vlas.

“Flaaks is in hartstikke moaie teelt, ek om te sjen”, zegt Dankert. “Mei bloeiende blommen, dat docht ek wat foar bestowers.”
En door meer vlas te gebruiken, is minder plastic nodig. “En it nimt in soad CO2 út de loft op, dat bliuwt ek yn it produkt sitten.”
Door alles binnen een dag rijden (en dus niet aan de andere kant van de wereld) te verwerken, moet ook daar uitstoot bespaard worden.
Ondertussen lijkt de tweede oogst van Bruinsma goed gelukt. “Der sit goed lingte yn. It liket goed, mar je witte it pas as it drûch yn de baal leit en ferkocht is.”



