NAM-platform uit de kust van Ameland. Foto: Flickr, Nathalie Steins
De provincie Fryslân verzet zich tegen het plan om de gaswinning boven Vlieland uit te breiden en te verlengen. De gemeente Vlieland trekt samen met de provincie op en dient een eigen bezwaar in tegen het winningsplan van Eni Energy.
Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben formeel een zienswijze ingediend tegen het ontwerp-instemmingsbesluit voor het winningsplan Vlieland L15. Dat besluit werd op 26 november genomen door het ministerie van Klimaat en Groene Groei.
In het ontwerpbesluit stelt de minister dat de gaswinning ‘veilig en verantwoord’ kan plaatsvinden en dat er geen aanleiding is om het winningsplan te weigeren op grond van risico’s voor natuur, milieu of veiligheid.
De minister is daarom van plan in te stemmen met een aangepast winningsplan van de Italiaanse energiemultinational Eni Energy, waarin wordt gevraagd om twee extra gasboringen én om verlenging van het bestaande winningsplan.
Ruim 12 miljard kuub aardgas
Volgens Eni kan met de nieuwe boringen, die worden uitgevoerd vanaf het bestaande platform op zee, tot 2039 in totaal 12,4 miljard kubieke meter aardgas worden gewonnen. Omdat de uitbreiding binnen de huidige infrastructuur plaatsvindt, acht het ministerie een nieuw platform niet nodig.
De provincie Fryslân zet daar vraagtekens bij. In een uitgebreide zienswijze wijst zij erop dat eerdere adviezen over milieu- en natuurimpact onvoldoende zijn meegenomen.
De provincie heeft vooral zorgen over de opstapeling van activiteiten in het Noordzeegebied, waar gaswinning samenkomt met windparken, defensie-oefeningen en andere mijnbouwprojecten. Volgens de provincie moeten deze gecombineerde effecten integraal worden beoordeeld in een milieueffectrapportage.
Daarnaast wijst Fryslân op milieurisico’s bij het boren door zogenoemde shallow gasfields: ondiepe gaslagen die vlak onder de zeebodem liggen. Uit gegevens van kennisinstituut TNO blijkt dat boven het te ontwikkelen gasveld bij Vlieland zo’n gaslaag aanwezig is.
Bij boringen door deze lagen bestaat het risico op ongecontroleerde methaanlekkages, een krachtig broeikasgas, wat volgens de provincie onvoldoende is meegewogen in het ontwerpbesluit.
Bodemdaling tot onder kust van Vlieland
Ook vraagt Fryslân om stevigere garanties rond mogelijke zandsuppleties als de gaswinning gevolgen heeft voor het kustfundament van de Waddeneilanden.
Het ministerie erkent in het ontwerpbesluit dat de bodemdaling door gaswinning tot onder het kustfundament reikt en daarmee de zandbalans beïnvloedt. Volgens de minister zijn hierover al afspraken gemaakt tussen Eni en Rijkswaterstaat.
Daardoor zouden aanvullende bindende voorschriften niet nodig zijn. De provincie vindt die afspraken te vrijblijvend en wil dat de verplichting tot compensatie expliciet wordt vastgelegd.
Effecten op Werelderfgoed
Verder sluit de provincie zich aan bij de gemeente Vlieland in de oproep om een Heritage Impact Assessment uit te voeren, een onderzoek naar de mogelijke effecten op het UNESCO-Werelderfgoed Waddenzee.

In het ontwerpbesluit stelt de minister dat een dergelijke beoordeling pas aan de orde komt bij de latere omgevingsvergunning en het milieueffectrapport (MER) voor de nieuwe boringen.
Volgens Fryslân en Vlieland betekent dit dat cruciale effecten op natuur en erfgoed nu nog onvoldoende worden meegewogen in de besluitvorming.
De gemeente Vlieland gaat eveneens een zienswijze indienen, waarmee beide overheden gezamenlijk proberen invloed uit te oefenen op het definitieve besluit. Het ministerie moet in een later stadium gemotiveerd reageren op alle ingediende zienswijzen.
Eni Energy eigenaar sinds 2024
Het Italiaanse Eni Energy is sinds begin 2024 eigenaar van de gaswinningsactiviteiten in de Noordzee boven Vlieland, doordat zij toen wereldwijd de Neptune Energy Group overnam. Al sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw wordt hier geboord, eerder door bedrijven zoals Placid, GDF Suez en Engie.
Het ontwerp-instemmingsbesluit en het bijbehorende winningsplan van Eni Energy zijn openbaar in te zien op de officiële landelijke website mijnbouwvergunningen.nl.



